Yaygın Evcil Hayvan Sağlık Sorunları
Evcil hayvanlar rahatsızlıklarını kelimelerle anlatamaz. Bunun yerine davranışlarıyla anlatır. İştahı azalır, saklanır, çok uyur ya da huysuzlaşır. Bu yüzden sağlıklı bir yaşamın ilk adımı gözlemdir. Ne kadar erken fark ederseniz, tedavi o kadar kolay olur.
Aşağıda köpek ve kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı evcil hayvan hastalıkları ve belirtileri var. Amaç kendi kendinize teşhis koymanız değil. Amaç, "bu normal mi, yoksa veterinere mi gitmeliyim?" sorusuna daha net cevap verebilmeniz.
Köpeklerde Sık Görülen Sağlık Sorunları
Köpekler meraklıdır. Yerden bir şey yer, çamurda gezer, başka köpeklerle temas eder. Bu yüzden sorunların çoğu sindirim, deri ve parazit kaynaklıdır.
Sindirim sistemi ve beslenme sorunları
- Kusma ve ishal: Genellikle ani mama değişimi, bozuk yemek veya çöp karıştırma sonrası olur.
- Şişkinlik ve gaz: Hızlı yeme alışkanlığında sıktır. Yavaşlatıcı kap işe yarar.
- Yabancı cisim yutma: Çorap, oyuncak parçası, kemik kırığı. Bu bir acil durumdur.
Pratik kural: Tek seferlik kusma ve iştahın devam etmesi genellikle beklenebilir. Ama 24 saati aşan ishal, kanlı dışkı, karnın sertleşmesi veya su içmeyi reddetme varsa beklemeyin. Yavru köpeklerde bu süre daha kısa. Yavrular çok hızlı sıvı kaybeder.
Deri, kulak ve parazit problemleri
- Kaşıntı ve kızarıklık: Pire, alerji veya mantar olabilir. Sürekli aynı bölgeyi yalıyorsa not alın.
- Kulak enfeksiyonu: Kötü koku, koyu akıntı, kafayı sallama ve tek tarafa eğme tipik belirtiler.
- İç ve dış parazitler: Dışkıda pirinç tanesi görünümü, karnın şişmesi, kilo alamama.
- Kene: Gezinti sonrası kulak arkası, koltuk altı ve parmak aralarını kontrol edin.
Parazit kontrolü tedaviden daha kolaydır. Düzenli koruma takvimini veterinerinizle belirleyin. Sarkık kulaklı cinslerde kulak temizliği rutinin parçası olmalı; köpek bakımı alışkanlıkları bu noktada doğrudan sağlığı etkiler.
Eklem, diş ve kilo
- Eklem sorunları: Merdiven çıkmakta zorlanma, oyundan sonra topallama, yattığı yerden zor kalkma.
- Diş taşı ve diş eti iltihabı: Ağız kokusu, çiğnerken durma, salya artışı.
- Fazla kilo: Eklem, kalp ve nefes problemlerini büyütür. Kaburgaları hafif bastırınca hissedebiliyor olmalısınız.
Kilo yönetiminde iki şey belirleyici: porsiyon ve hareket. Düzenli egzersiz planı ödül maması miktarını da azaltmanızı gerektirir. Ödüller günlük kalorinin küçük bir kısmı olmalı.
Kedilerde Sık Görülen Sağlık Sorunları
Kediler ağrıyı saklamakta ustadır. Belirtiler köpeklere göre daha sessiz gelişir. Bu yüzden kedilerde rutin ve alışkanlık takibi çok değerlidir.
İdrar yolu problemleri
Kedilerde en kritik başlıklardan biri. Özellikle erkek kedilerde tıkanma hayati risk taşır.
- Kum kabına sık girip az idrar yapmak
- İdrar yaparken sesli miyavlama
- Kum kabı dışına, örneğin lavaboya idrar yapmak
- Genital bölgeyi aşırı yalamak
- İdrarda kan izi
Erkek bir kedi hiç idrar yapamıyorsa aynı gün veterinere gitmeniz gerekir. Su tüketimini artırmak koruyucu etkilidir: birden fazla su kabı, ıslak mama ve temiz kum kabı. Kum kabı kullanımındaki ani değişiklikler bazen davranışsal, bazen tıbbi. Tuvalet eğitimi düzgün oturmuş bir kedide ani "kazalar" genelde sağlık uyarısıdır.
Üst solunum yolu ve göz şikâyetleri
- Hapşırma, burun akıntısı, gözde sulanma: Özellikle barınaktan yeni gelen yavrularda sık.
- Göz kapağının kapanması, yeşil-sarı akıntı: Kendi kendine geçmesini bekleme.
- Ağızdan nefes alma: Kedilerde asla normal değil. Acil değerlendirme gerekir.
Ağız sağlığı, tüy yumağı ve kilo değişimi
- Diş eti iltihabı: Yemek yerken kafayı yana eğme, mama tanesini düşürme.
- Tüy yumağı: Ara sıra olabilir. Haftada birkaç kez tekrarlıyorsa incelenmeli. Düzenli tarama azaltır.
- Sebepsiz kilo kaybı: Çok yiyip zayıflama, aşırı su içme, çok idrar yapma. Bunlar mutlaka kan testi ister.
Beslenme burada temel ta